نماز جمعه ، جلسه 22

نماز جمعه ، جلسه 21

خلاصه جلسه گذشته
ضرورت تفکیک روایات محکم و متشابه در استنباط فقهی
روایات مشروعیت نماز جمعه بدون امام علیه السلام یا منصوب وی
استدلال مرحوم حائری
1. اختصاص روایت به نماز جمعه شیعیان
۲. شمول روایت نسبت به عصر غیبت
۳. استظهار عدم انحصار خطیب در امام معصوم
۴. اختلاف تعبیرها و نفی نصب خاص
جمع بندی استدلال
اشکال به استدلال مرحوم حائری؛ عدم ملازمه میان جواز اقامه و وجوب تعیینی نماز جمعه
پاورقی
منابع

نماز جمعه ، جلسه 20

خلاصه جلسه گذشته
روایت دوم از طائفه سوم: صحیحه عمر بن یزید
استدلال محقق حائری به اطلاق روایت در وجوب تعیینی نماز جمعه
نکته نخست: بیان احکام و شرایط متعدد نماز جمعه در روایت
نکته دوم: اختصاص نداشتن احکام مذکور به امام معصوم یا منصوب خاص ایشان
کلام صاحب جواهر در نقد استدلال به صحیحه عمر بن یزید
تطبیق این اشکال بر روایت زراره
نتیجه بررسی سه طایفه روایی
طایفه چهارم روایات: روایات ناظر به درک رکعت دوم نماز جمعه
کلام محقق حائری در دلالت این روایات
روش صاحب جواهر در دسته‌بندی ادله وجوب تعیینی نماز جمعه
تعابیر روایی دال بر وجوب نماز جمعه و تعیین افراد مکلف
روایات دال بر وجوب کلی نماز جمعه و استثنای افراد معذور
روایات تهدیدکننده تارکان نماز جمعه
روایت نبوی درباره ترک نماز جمعه و قرائن اختصاص آن به نماز جمعه به امامت امام معصوم
قرینه نقل «وله إمام عادل» در برخی نسخه‌های روایت
جمع بندی روایات مورد بحث
پاورقی
منابع

نماز جمعه ، جلسه 19

نکات مهم در استظهار از روایت زراره
۱. مقام بیان روایت از حیث شرط وجوب و شرط واجب
2. نقش اجتماع هفت نفر و لزوم قصد اقامه نماز جمعه
3. مراد از «الإمام» در روایت
4. ظهور ذیل روایت در کلام امام معصوم علیه‌السلام
5. بررسی دلالت عبارت «فإذا اجتمع سبعة ولم يخافوا أمهم بعضهم» بر اذن عام
استظهار نهایی از روایت زراره
پاورقی
منابع

نماز جمعه ، جلسه 18

خلاصه استظهار محقق خویی از روایت زراره
اشکال مرحوم حائری به استدلال مرحوم خویی
اشکال اول: لزوم دور در فرض شرطیت اراده
ارزیابی اشکال و دفاع از مرحوم خویی
اشکال دوم: ظهور روایت در بیان شرط واجب، نه شرط وجوب
اشکال سوم: روایت در مقام بیان حداقل تعداد لازم است
ارزیابی اشکال سوم
اشکال چهارم: منافات شرطبت اجتماع در وجوب با روایت نگوهش تارکان نماز جمعه
تایید به روایت محمد بن مسلم
نکته مهم در استظهار از روایت زراره
پاورقی
منابع

نماز جمعه ، جلسه 17

اشکال دوم محقق بروجردی به استدلال به روایت زراره
پاسخ مرحوم حائری به اشکال سوم محقق بروجردی
1. مخالفت احتمال مذکور با ظاهر روایت
2. تصریح به اطلاق در ذیل روایت
3. ظهور فاء در اتصال ذیل به صدر روایت
ارزیابی پاسخ‌های مرحوم حائری
1. رویه صدوق در بیان فتاوای خود پس از نقل روایات
۲. عدم نقل روایت از سوی بعض فقها متقدم
3. عدم نقل روایت از سوی کلی و شیخ طوسی
کلام مرحوم خویی در بررسی استدلال به روایت زراره
1. بررسی شرط واجب و شرط وجوب
۲. اشکال لغویت و تفسیر اجتماع هفت نفر
3. صرف نظر از ظهور روایت به قرینه روایات دیگر
مقایسه استدلال محقق خویی با محقق بروجردی
پاورقی
منابع

نماز جمعه ، جلسه 16

اشکال اول محقق بروجردی
پاسخ پنجم مرحوم حائری به استدلال محقق بروجردی
پاسخ به اشکال پنجم
اشکال دوم محقق بروجردی: احتمال فتوا بودن ذیل روایت
1. شواهد احتمال فتوا بودن ذیل روایت
الف. عدم استناد برخی فقهای بزرگ به روایت
ب. نقل همین عبارت در کتاب الهدایة
ج) عدم نقل روایت سوی کلینی و شیخ طوسی
2. پاسخ به احتمال استناد به اصول متلقات
3. پاسخ به استناد به اصل عدم زیاده
پاورقی
منابع

نماز جمعه ، جلسه 15

استدلال به طایفه سوم از روایات
اشکال صاحب جواهر به بیان دیگر
اشکال مرحوم بروجردی
پاسخ های حائری
پاسخ نخست: عدم ثبوت سیره در نماز جمعه با هفت نفر
ارزیابی پاسخ نخست
پاسخ دوم
1. ناسازگاری ارتکاز مورد ادعا با تعبیر «ولم يخافوا»
2. مخالفت سیره مورد ادعا با دیدگاه برخی از فقهای اهل سنت
3. مخالفت مذهب شیعه با عمل عمومی مسلمانان
4. سیره مسلمانان بر منکر بودن ترک نماز جمعه
پاسخ سوم: عدم دلالت سیره بر اشتراط اقامه نماز جمعه به وسیله امام یا منصوب او
ارزیابی پاسخ سوم
پاسخ چهارم: تردید در اتصال سیره به کلام امام علیه السلام
پاورقی
منابع

نماز جمعه ، جلسه 14

دسته سوم از روایات مورد استناد بر وجوب تعیینی
استدلال به روایت بر وجوب تعیینی نماز جمعه در عصر غیبت
اشکالات به استدلال به روایت
اشکال صاحب جواهر: ظهور روایت در رخصت
پاسخ اول محقق حائری
ارزیابی پاسخ
پاسخ دوم مرحوم حائری
ارزیابی پاسخ
پاسخ سوم مرحوم حائری
ارزیابی پاسخ
پاسخ دیگر به اشکال: فقدان حظر و توهم حظر در روایت
اشکال محقق بروجردی
پاورقی
منابع