واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 38
خلاصهی بحث گذشته
تنبیه: ثمرات فقهی و اصولیِ بحثِ واجب تخییری
۱. تعیین معیار در باب اطاعت و عصیان
۲. ثمرهی فقهی: کیفیتِ امتثال اطراف واجب تخییری
نظریه محقق نائینی: مسلک «فرد مردد»
تفکیک میان «ارادهی فاعل» و «ارادهی آمر»
تحلیل مبتنی بر تأمین غرض
استشهاد به اوامر عرفی و ابطال نظریه «جامع»
نتیجهگیری: سنخیتِ خاصِ اراده
نظریه آیتالله خویی: مسلک «جامعِ انتزاعیِ احدهما»
ماهیت واجب: عنوان «أحدُهما لا بعینه»
فرآیند تطبیق: طرحی مشابه واجب تعیینی
دفاع از نظریه: پاسخ به اشکال «عدم واقعیتِ عنوان انتزاعی»
طرح اشکال: امتناع تعلق تکلیف به امر ذهنی
پاسخ محقق خویی: قیاس اولویت و شواهد وقوعی
اشکال دوم: چالشِ «فقدان ملاک در عنوان انتزاعی»
طرح اشکال: ضرورت وجود مصلحت در متعلَّق
پاسخ محقق خویی: تحلیل سهوجهی
مناقشه در پاسخ محقق خویی: عدول از مبنای تبعیت احکام از مصالح
پاورقی
منابع
آیات حکومت در قرآن (ادله منکرین حکومت) (5) ، جلسه 4
مقدمه
قدر مشترک در نظریه قرارداد و بندگی دولتی
اشکال استحاله تبدل شخصیت و اشکال دور
ماهیت وکالت و تبدل شخصیت
نقد بر اشکال تبدل شخصیت
امکان سلب اراده اختیاری توسط مردم
نظریه مالکیت مشاع مهدی حائری
مالکیت شخصی انحصاری و مشاع
مالکیت و قاعده من سبق
مولوی و ارشادی بودن قاعده من سبق
فقه تربیت ، جلسه 7
خلاصه مباحث قبل
نقد برخی استدلالات در مورد تعلق تکالیف به امور قلبی
استدلال اول: برهان لمّی
ملاحظات این دلیل
ملاحظه اول
ملاحظه دوم
استدلال دوم: تمسک به علم اجمالی
ملاحظات این دلیل
ملاحظه اول: انحلال علم اجمالی
ملاحظه دوم: انصراف ادله
تمایز فقه و اخلاق
پاورقی
نماز جمعه ، جلسه 58
خلاصه جلسه گذشته
اشکالات مرحوم حائری به استدلال به دلیل چهاردهم
اشکال دوم
ارزیابی اشکال دوم
دلیل پانزدهم:روایت امام صادق (ع) در خصوص استحباب متعه و نماز جمعه
پاورقی
منابع
فقه تربیت ، جلسه 4
خلاصه بحث قبل:
فارق احوال قلبی و افعال قلبی:
خصوصیت اوصاف قلبی:
خصوصیت افعال قلبی:
نفاق، یکی دیگر از افعال قلب است؛ از اوصاف نیست.
مراتب اوصاف قلبی
حقیقت تمنی و ترجی
حقیقت ایمان و معنای وجوب آن
توجیهات امر به ایمان و امر به امور قلبی
توجیه اول:
اشکال این توجیه:
جواب اصلی:
توضیح روایت «حب علی (علیه السلام) عبادة»
آیه غلّ (سوره حشر- ایه 10)
پاورقی
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 31
خلاصهی بحث گذشته
صورت اول در تقریر آخوند به روایت محقق خوئی؛ وحدتِ غرض و کشفِ جامع
تقریر فلسفی قاعده الواحد؛ تشخّص سابق و لاحق و نسبت آن با ضرورت
سنخیتِ علت و معلول و امتناعِ توارد علتین
تبیینِ سویِ دوم قاعده الواحد و تحدید موضوع آن
نقد استناد آخوند به «قاعده الواحد» در صورتِ وحدتِ غرض
ابهام در نوعِ وحدت و تحدید موضوع قاعده الواحد
جمعبندی
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 50
خلاصه جلسه گذشته
اشکال سوم مرحوم حائری به دلیل دهم
استفاده از عبارات صدر دعا در تایید اشکال
ارزیابی اشکال سوم
پاسخ نقضی به اشکال
منافات بعضی از فرازهای دعا با استظهار مرحوم حائری
ناظر بودن صدر عبارات دعا به حقیقت روز جمعه
ضابطه استفاده از ادعیه به عنوان دلیل در استنباط فقهی
پاورقی
منابع
قاعده لاضرر ، جلسه 7
خلاصهی بحث گذشته
۹. روایات باب زکات و نقش ضرر در وصیت و حقوق ورثه
روایت علی بن یقطین در باب زکات
نکات دلالی
روایت دعائم و حرمت وصیت اضراری
دلالت روایت
آیا نهی از اضرار ارشادی است یا مولوی؟
معیار اعتبار روایت: موافقت با قرآن
جمعبندی
10. سقوط حرمت در احرام به سبب ضرر؛ روایت کحل
11. روایت تظلیل در احرام و تفکیک حکم تکلیفی و وضعی
تحلیل دلالی
12. روایت بدنه و منع اضرار نسبت به حیوان
دلالت روایت
جمعبندی
پاورقی
منابع
فقه تربیت ، جلسه 14
مقدمه
فارق دیگر: تفاوت موضوعی؛
تربیت در لغت
اشتقاق از رَبَوَ
اشتقاق از رَببَ
اصل سوم « ضمُّ الشىء للشَّىء، و هو أيضاً مناسبٌ لما قبله»
ربّانی در نظر راغب اصفهانی
«ربّ» در کتاب التحقیق
جهات مختلف سوق الی الکمال
جمع بندی معنای لغوی تربیت
نظر مختار
پاورقی