نماز جمعه ، جلسه 61
خلاصه جلسه گذشته
اشکال پنجم مرحوم حائری به دلیل شانزدهم
نقد اشکال پنجم
روایات دیگر مرتبط با دلیل شانزدهم
بررسی سندی روایات
اشکال مرحوم خویی به دلیل شانزدهم
دیدگاه برگزیده در دلیل شانزدهم
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 75
خلاصه جلسه گذشته
مطالب مرحوم حائری در ذیل صحیحه زراره
مطلب اول: صراحت در نفی شرطیت نماز جمعه به امام معصوم (ع)
مطلب دوم: انصراف به شیعیان یا اطلاق نسبت به مسلمین
ارزیابی مطلب اول و دوم مرحوم حائری
اشکال در برداشت انشائی بودن عبارت
خبری بودن عبارت و لزوم بررسی متعلق آن
نفی خصوصیت شخص امام (ع) در روایت
مطلب سوم: بررسی دلالت «حثّنا» بر وجوب
ادعای قوت دلالت «حثّ» نسبت به «اِفعل»
1. دلالت «حثّ» بر تأکید در تحریض
2. فهم زراره از وجوب
ارزیابی مطلب سوم مرحوم حائری
مطلب چهارم: پاسخ به اشکال دلالت «حثّنا» بر استحباب
1. عدم دلالت روایت بر ترک مطلق
2. تحلیل زمینه سیاسی ـ اجتماعی اقامه جمعه
3. فلسفه ترغیب امام (علیهالسلام)
4. عدم ملازمه میان ترک و عدم وجوب
ارزیابی مطلب چهارم
مطلب پنجم: برداشت اطلاق از عبارت «عندکم» نسبت به عصر غیبت
ارزیابی مطلب پنجم
جمع بندی و دیدگاه برگزیده
بیان نکاتی در مورد اهمیت ماه رمضان
اهمیت تبلیغ در ماه رمضان
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 37
خلاصهی بحث گذشته
تلخیص نظریهی محقق عراقی و بررسی ثمره در جانب ثواب
مناقشات در نظریهی محقق عراقی
اشکال اول: امتناع «نقص» در ساحت اعتباریات
اشکال دوم: نقد مبنای «تعدد عقاب» و انحصار معیار در مخالفت با خطاب
پاسخ به یک اشکال مقدر
اشکال سوم: استناد سقوط تکلیف به «ترخیص شارع» نه «فعل مکلّف»
نتیجهگیری نهایی
پاورقی
منابع
فقه تربیت ، جلسه 8
خلاصه مباحث قبل
تفاوت علم فقه و علم اخلاق
وجوه مطرح شده در تفاوت علوم
فرق بین اخلاق و تهذیب
1. اختلاف در اعتباری بودن فقه؛
2. «علت و حکمت» در فقه و اخلاق؛
3. «اطاعت و عصیان» در فقه و اخلاق؛
4. «انشاء و اخبار» در فقه و اخلاق؛
5. تبیعت احکام از مصالح و مفاسد؛
پاورقی
فقه تربیت ، جلسه 9
خلاصه مباحث قبل
ثواب و عقاب در اخلاق
تعارض احکام فقه با اخلاق
نمونهای از شبهه تعارض فقه و اخلاق
نمونهی دیگر از شبهه تعارض فقه و اخلاق
پاورقی
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 46
خلاصهی بحث گذشته
حدود اعتبار: امکان یا امتناعِ اعتبارِ امرِ محال و نسبت آن با «فرد مردّد»
اعتباریات در فلسفه و در اصول
تقسیم اعتباریات در کلام محقق اصفهانی و محقق عراقی
تمایز «اعتباری» و «انتزاعی» در اصطلاح اصولی
ضابطهی امکان اعتبار: «الاعتبار تابعٌ للأثر»
اعتبار بهمثابه «تنزیل ما لیس بموجود منزلة الموجود»
دو نحوه وجود برای مفاهیم مقولی
تطبیق در بحث شرط متأخّر
تطبیق بر ما نحن فیه: «فرد مردّد» در عالم اعتبار
حدود امکانِ اعتبار و نسبت آن با معاملات معدوم و «فرد مردّد»
الف) دو گونه امر اعتباری از حیث بقاء
ب) تمایز اعتباری و انتزاعی و نقش اثر عقلایی
ج) تطبیق نهایی بر «فرد مردّد» و معاملات آتی
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 70
خلاصه جلسه گذشته
طائفه دوم: روایات دال بر اصل وجوب نماز جمعه
روایت اول: روایت امیرالمومنین (ع) در خطبه نماز جمعه
دیدگاه مرحوم بروجردی
دیدگاه برگزیده
روایت دوم: صحیحه منصور بن حازم
حمل روایت بر وجوب تعیینی حضور
دیدگاه آیت الله بروجردی
دیدگاه محقق خویی
قرینه نخست: استثناء مسافر
قرینه دوم: استثنا «من کان علی راس فرسخین»
قرینه سوم: استنثنا مواردی مانند نزول باران و عذرهای مشابه
قرینه چهارم: استثناء زن و برده
جمع بندی دیدگاه محقق خویی
دیدگاه مرحوم حائری
دیدگاه برگزیده
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 62
خلاصه جلسه گذشته
بررسی دلیل هفدهم تا بیست و پنجم
دلیل هفدهم: روایت امیرالمومنین (ع) از دعائم الاسلام
دلیل هجدهم: روایت امیرالمومنین(ع) از اشعثیات
دلیل نوزدهم: مرسله اختصاص جمعه و جماعه از رساله فاضل بن عصفور
دلیل بیستم: مرسله اختصاص مناصب از رساله فاضل بن عصفور
دلیل بیست و یکم: حدیث نبوی مشهور
دلیل بیست و دوم: روایت دیگری از امیرالمومنین (ع) در اشعثیات
دلیل بیست و سوم: روایتی از امیرالمومنین (ع) در اشعثیات
دلیل بیست و چهارم: حکم نماز جمعه در زمان غیبت در اشعثیات
دلیل بیست و پنجم: روایت امام صادق (ع) در دعائم الاسلام
اعتبار کتاب دعائم الاسلام
1. معرفی کتاب
2. بحث پیرامون مذهب مؤلف
الف) شواهدی از محتوای کتاب در امامی بودن مولف
ب) نظر علمای رجال
ج) شهادت مولف در کتاب
3. اعتبار سنجی مولف
اختلافات فقهی روایات دعائم با مبانی امامیه
نسخه اولیه کتاب دعائم الاسلام
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 68
خلاصه جلسه گذشته
استدلال به آیات بر وجوب تعیینی نماز جمعه در عصر غیبت
دیدگاه فقها در مدلول روایات
طائفه اوّل: روایات ناظر به تعداد فرائض
صحیحه زراره
دلالت روایت بر وجوب تعیینی
اشکال اول مرحوم بروجردی بر استدلال: دلالت روایت بر وجوب حضور پس از انعقاد
موید اول: استثنا نُه گروه در روایت
موید دوم: خصوصیت «من کان علی راس فرسخین» در استثنا
موید سوم: عبارت «فَرَضَهَا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِي جَمَاعَةٍ»
دیدگاه مرحوم حائری در پاسخ به اشکالات به استدلال به روایت
عدم دخالت قید «فی جماعة» در اصل دلالت
نقد تفسیر «جماعة» به معنای حضور امام
استدلال به جملهی «مَنْ كَانَ عَلَى رَأْسِ فَرْسَخَيْنِ»
نقد دیدگاه آقای حائری
پاورقی
منابع