واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 67
خلاصه‌ی بحث گذشته
مبنای آیت‌الله بروجردی در فرق واجب عینی و کفایی
اشکالات سه‌گانه‌ی آیت‌الله وحید خراسانی بر مبنای محقق بروجردی
ارزیابی اشکال نخست: نقض به واجب تخییری
پاسخ به اشکال دوم: خلطِ تکوین و تشریع و سوءفهم محلِّ تقیید
1- عدمِ جواز سرایت بی‌واسطه‌ی قواعد تکوینی به تشریع
2- محلّ تقیید در کلام آیت الله بروجردی: غرضِ مولا، نه ذاتِ فعلِ عبد
پاسخ به اشکال سوم: جمعِ وحدتِ غرض با تعددِ وجوب
نتیجه در باره‌ی سه اشکال
ثمره‌ی مهم مبنای آیت الله بروجردی در باب أصالة الإطلاق
نظریه امام خمینی در واجبات کفایی
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 63
خلاصه جلسه گذشته
بررسی مرسله بودن روایات کتاب دعائم الاسلام
تحلیل شهادت قاضی نعمان در مقدمه کتاب
معنای «من جملة ما اختلف فیه الروات»
اعتبار کتاب اشعثیات (جعفریات)
بررسی ادعای ارسال روایات کتاب اشعثیات
اعتبار راویان و توثیق ضمنی
پاسخ به نقد صاحب جواهر (ره)
عدم وجود انگیزه جعل در روایات مورد بحث
نقل روایت از جعفریات از سوی فقهای متقدم و متاخر
جمع بندی
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 1
ویژگی های فقیه در دین در روایتی از امیرالمومنین (ع)
ویژگی اول: نا امید نکردن مردم از رحمت الهی
ویژگی دوم: ایمن نکردن مردم از عذاب الهی
ویژگی سوم: عدم ترخیص در معاصی الهی
چهارم: ترک نکردن قرآن
طرح اجمالی مسئله وجوب نماز جمعه در عصر غیبت
1. وجوب تعیینی نماز جمعه در عصر غیبت
2. حرمت نماز جمعه در عصر غیبت
3. وجوب تخییری
4. وجوب تخییری عقد و وجوب تعیینی حضور
جایگاه آیه «فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ»
ورود به ادله وجوب تعیینی
پاورقی
منابع
آیات حکومت در قرآن (ادله منکرین حکومت) (5) ، جلسه 6
مقدمه
گستره جعل ملکیت از جانب خداوند متعال
قاعده من سبق و ملکیت
ماهیت حکومت و ولایت
سنخ مالکیت خداوند بر آسمان و زمین
سنخ ملکیت نفس بر أعضا و جوارح
حجیت ظن در موضوعات
ضرورت توجه به تبلیغ در ایام فاطمیه سلام الله علیها
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 60
خلاصه‌ی بحث گذشته
بررسی احتمال «مکلَّف واحدِ معیَّن عندالله» در واجب کفایی
دفع این احتمال در کلام محقق اصفهانی
اشکال اوّل آیت‌الله خویی بر احتمال «مکلَّف واحدِ معیَّن عندالله»
مناقشه در استظهارِ «طبیعی مکلّف» از ظاهر ادلّه
اشکال دوم آیت‌الله خویی
توضیح و ارزیابی اشکال
اشکال سوم آیت‌الله خویی
مناقشه در «جریان برائت و لغویت تکلیف»
اشکال اساسی: «تخصیص بلا مخصّص» و ناسازگاری با روح واجب کفایی
جمع‌بندی
پاورقی
منابع
قاعده لاضرر ، جلسه 2
خلاصه‌ی بحث گذشته
مبنای عدمِ تمسّک به اطلاقاتِ قرآنی در قاعده «لا ضرر»
کلمات اصولیان در اطلاقات کتاب و سنّت
کلام شیخ انصاری در مطارح الأنظار
تقریر کلام محقق نائینی در فوائد الأصول
تأیید محقق عراقی در نهایة الأفکار
نقد امام خمینی بر انکار اطلاق در کتاب و سنّت
نقد آیت‌الله خویی و اثباتِ برخی اطلاقات قرآنی
معیار «مقام بیان» و تطبیق آن در آیات؛ نسبت آن با قاعده «لا ضرر»
تطبیق بر قاعده «لا ضرر»
بررسی آیهٔ «وَلَا تُمْسِكُوهُنَّ ضِرَارًا لِتَعْتَدُوا» و نسبت آن با قاعدهٔ «لا ضرر»
استقلالِ «ولا تمسکوهُنّ ضراراً» از «فأمسکوهُنّ بمعروف»
شأن نزول و نمونهٔ تاریخیِ امساک ضراری
تحلیل نحوی و معنایی «ضراراً» و «لتعتدوا»
«ضراراً»: مفعول‌له یا حال؟
«لتعتدوا»: لامِ غایت یا لامِ عاقبت و متعلق آن؟
سرنوشتِ قاعده «العِلّة تُعمِّم و تُخصِّص» نسبت به آیه
دایرهٔ دلالت آیه و نسبت آن با قاعدهٔ «لا ضرر»
نتیجه: آیهٔ «ولا تمسکوهنّ ضراراً»؛ شاهد موردی یا مستند قاعدهٔ عام؟
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 69
خلاصه جلسه گذشته
اشکال دوم مرحوم بروجردی به استدلال به صحیحه زراره
پاسخ محقق خویی به اشکال دوم مرحوم بروجردی
الف) شک در متعلق وجوب و شرایط آن
ب) شک در سعه و ضیق اصل وجوب
ارزیابی پاسخ محقق خویی و استظهار برگزیده
بررسی مدلول روایت در جهت اثبات مدعا
دیدگاه مرحوم حائری
دیدگاه آیت الله بروجردی
دیدگاه برگزیده
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 73
خلاصه جلسه گذشته
جمع بندی دیدگاه ها در مدلول صحیحه منصور بن حازم
دیدگاه برگزیده در مدلول روایت منصور بن حازم
پاسخ به یک شبهه
نقد تشبیه مرحوم حائری
پذیرش ملاک تقیه نوعی در جعل احکام اولیه
طائفه دوم: روایات دال بر اصل وجوب نماز جمعه
روایت سوم: روایت نبوی (ص) در ضمن خطبه
دیدگاه مرحوم بروجردی
دیدگاه مرحوم حائری
دیدگاه برگزیده
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 70
خلاصه‌ی بحث گذشته
دههٔ فجر، نعمت انقلاب و جایگاه سپاه پاسداران
. دههٔ فجر و حیاتِ مجددِ اسلام در ایران
بازگشت امام و نقش علما در شکل‌گیری دههٔ فجر
حقیقتِ انقلاب: منّت الهی و احیای دین
ابعاد این نعمت: عزّتِ دین، ملت و ایران
یاد نعمت انقلاب و تکلیف ما
۲. واژه‌سازی‌های غرب و نسبت ناروا به سپاه پاسداران
برچسب «تروریسم» و شگرد واژه‌سازی
سکوت در برابر رژیم صهیونیستی
جایگاه سپاه پاسداران در نگاه حوزه و ملت
بازنگری در خصائص مشهورِ واجب کفایی بر اساس مبنای امام خمینی
نقطه‌ی عزیمت: نفیِ استغراق و التزام به «أحد المکلّفین»
خصائص ثلاثه در بیان محقق اصفهانی و تردید در هر سه
مناقشه در عصیانِ جمیع
معیار صحیحِ عصیان در واجب کفایی
مناقشه در سقوطِ تکلیفِ دیگران به فعلِ واحد
جهت‌گیری محقق بروجردی و علامه حلّی: طلبِ نفسِ فعل
نتیجه: فرقِ عینی و کفایی در غرض، نه در اشتغالِ عامِّ ذمّه
تحلیل نهایی: صرف‌الوجودِ فعل و نقش عقل در واجب کفایی
صورت صحیحِ جعل در واجب کفایی: صرف‌الوجودِ فعل
نقش عقل و بنای عقلا در تعیین فاعل و لزوم امتثال
تفکیکِ ساحتِ جعل و امتثال: نمونه‌های تطبیقی
جایگاه عقل: لزوم امتثال بدون جعلِ تکلیفِ جدید
نتیجه‌ی نهایی
پاورقی
منابع