نماز جمعه ، جلسه 69
خلاصه جلسه گذشته
اشکال دوم مرحوم بروجردی به استدلال به صحیحه زراره
پاسخ محقق خویی به اشکال دوم مرحوم بروجردی
الف) شک در متعلق وجوب و شرایط آن
ب) شک در سعه و ضیق اصل وجوب
ارزیابی پاسخ محقق خویی و استظهار برگزیده
بررسی مدلول روایت در جهت اثبات مدعا
دیدگاه مرحوم حائری
دیدگاه آیت الله بروجردی
دیدگاه برگزیده
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 72
خلاصهی بحث گذشته
تقریر مبنای محقق نائینی در اشتراط تکلیف و تزاحم بین المکلّفین
اصل مبنای محقق نائینی: غرض واحد و تعدّد خطابِ مشروط
نقد اجمالی مقدمهی وحدت/تعدّد غرض
بازخوانی تفصیلی کلام محقق نائینی در فرع دو متیمّم
نتیجهی فرع و چهرهی کفاییِ آن بر مبنای محقق نائینی
تفصیل آیتالله خویی و اشکال ایشان بر میرزای نائینی
صورتِ اول: فرضِ تسابق در حیازت آب
1- تمانعِ کامل با تساوی قوّه تا انقضای وقت
2- غلبهی أحدهما در تسابق
صورت دوم: عدمِ تسابق و عدمِ مزاحمت
تلازمِ وجوب وضو و بطلان تیمّم و اشکال بر مبنای محقق نائینی
دقّت در نسبتِ کلام محقق نائینی و اشکال آقای خویی: تفکیکِ موضوعِ تیمّم و وضو
تفکیکِ دو معیارِ «وجدانِ ماء» در باب تیمّم و وضو نزد میرزای نائینی
ارزیابی فرضِ تسابق و تمانع بر اساس مبنای محقق نائینی
نقدِ تلازمگیری محقق خویی در پرتو تفکیکِ میرزای نائینی
پاورقی
منابع
آیات حکومت در قرآن (ادله منکرین حکومت) (5) ، جلسه 7
مقدمه
الهی بودن منشأ ملکیتهای اعتباری
ماهیت رضایت در معاملات
دلیل الهی بودن منشأ ملکیتهای اعتباری
نسبت ولایت، وکالت و ملکیت
نسبت ملکیت طبیعی و اعتباری
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 55
خلاصهی بحث گذشته
تقسیم واجب به عینی و کفایی
تحلیل آخوند از واجب کفایی: «سنخٌ من الوجوب»
غرض واحد، تعلّق به جمیع، سقوط به فعل بعض
جمعبندی
نقد اجمالی بیان آخوند در واجب کفایی و رفعِ تهافت با فرضِ قدر جامع
راهحل بر مبنای «قدر جامع»
نقد محقق اصفهانی بر بیان آخوند و طرح مسئله بر محور «فعل» و «فاعل»
تقوّم بعث به «مكلَّف» و «مكلَّفٌبه» و بطلان تحلیل «فعلِ صرف» در واجب کفایی
پرسش نهایی: «المكلَّفُ بالواجب الكفائي من هو؟» و پنج احتمال
پاورقی
منابع
قاعده لاضرر ، جلسه 3
خلاصهی بحث گذشته
عدم کفایت آیهٔ «وَلَا تُمْسِكُوهُنَّ ضِرَارًا» برای اثبات قاعدهٔ عام «لا ضرر»
صحیحهٔ بزنطی و تعیین مصداقِ «هٰذَا الضِّرَار»
آیهٔ «لَا تُضَارَّ وَالِدَةٌ بِوَلَدِهَا» و دلالت آن بر حرمتِ اضرار به غیر
سیاق آیه و ساختار آن
نهی مستقیم از اضرار به غیر
نسبت آیه با ضرر به نفس
شأن نزول آیه و تأییدِ معنای اضرار به غیر
آیه «وَلَا يُضَارَّ كَاتِبٌ وَلَا شَهِيدٌ»
آیه «وَلَا تُضَارُّوهُنَّ لِتُضَيِّقُوا عَلَيْهِنَّ»
نهی از اضرار برای تضییق
الغای خصوصیت و دلالت بر منع اضرار
تعبیر «غَيْرَ مُضَارٍّ» در آیهٔ میراث
وصیتِ ضرری و دَینِ ضرری
الغای خصوصیت به ورای وصیت و دَین
جمعبندی: از آیات ضرر تا قاعدهٔ «لا ضرر»
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 60
خلاصهی بحث گذشته
بررسی احتمال «مکلَّف واحدِ معیَّن عندالله» در واجب کفایی
دفع این احتمال در کلام محقق اصفهانی
اشکال اوّل آیتالله خویی بر احتمال «مکلَّف واحدِ معیَّن عندالله»
مناقشه در استظهارِ «طبیعی مکلّف» از ظاهر ادلّه
اشکال دوم آیتالله خویی
توضیح و ارزیابی اشکال
اشکال سوم آیتالله خویی
مناقشه در «جریان برائت و لغویت تکلیف»
اشکال اساسی: «تخصیص بلا مخصّص» و ناسازگاری با روح واجب کفایی
جمعبندی
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 67
خلاصهی بحث گذشته
مبنای آیتالله بروجردی در فرق واجب عینی و کفایی
اشکالات سهگانهی آیتالله وحید خراسانی بر مبنای محقق بروجردی
ارزیابی اشکال نخست: نقض به واجب تخییری
پاسخ به اشکال دوم: خلطِ تکوین و تشریع و سوءفهم محلِّ تقیید
1- عدمِ جواز سرایت بیواسطهی قواعد تکوینی به تشریع
2- محلّ تقیید در کلام آیت الله بروجردی: غرضِ مولا، نه ذاتِ فعلِ عبد
پاسخ به اشکال سوم: جمعِ وحدتِ غرض با تعددِ وجوب
نتیجه در بارهی سه اشکال
ثمرهی مهم مبنای آیت الله بروجردی در باب أصالة الإطلاق
نظریه امام خمینی در واجبات کفایی
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 70
خلاصهی بحث گذشته
دههٔ فجر، نعمت انقلاب و جایگاه سپاه پاسداران
. دههٔ فجر و حیاتِ مجددِ اسلام در ایران
بازگشت امام و نقش علما در شکلگیری دههٔ فجر
حقیقتِ انقلاب: منّت الهی و احیای دین
ابعاد این نعمت: عزّتِ دین، ملت و ایران
یاد نعمت انقلاب و تکلیف ما
۲. واژهسازیهای غرب و نسبت ناروا به سپاه پاسداران
برچسب «تروریسم» و شگرد واژهسازی
سکوت در برابر رژیم صهیونیستی
جایگاه سپاه پاسداران در نگاه حوزه و ملت
بازنگری در خصائص مشهورِ واجب کفایی بر اساس مبنای امام خمینی
نقطهی عزیمت: نفیِ استغراق و التزام به «أحد المکلّفین»
خصائص ثلاثه در بیان محقق اصفهانی و تردید در هر سه
مناقشه در عصیانِ جمیع
معیار صحیحِ عصیان در واجب کفایی
مناقشه در سقوطِ تکلیفِ دیگران به فعلِ واحد
جهتگیری محقق بروجردی و علامه حلّی: طلبِ نفسِ فعل
نتیجه: فرقِ عینی و کفایی در غرض، نه در اشتغالِ عامِّ ذمّه
تحلیل نهایی: صرفالوجودِ فعل و نقش عقل در واجب کفایی
صورت صحیحِ جعل در واجب کفایی: صرفالوجودِ فعل
نقش عقل و بنای عقلا در تعیین فاعل و لزوم امتثال
تفکیکِ ساحتِ جعل و امتثال: نمونههای تطبیقی
جایگاه عقل: لزوم امتثال بدون جعلِ تکلیفِ جدید
نتیجهی نهایی
پاورقی
منابع
فقه تربیت ، جلسه 14
مقدمه
فارق دیگر: تفاوت موضوعی؛
تربیت در لغت
اشتقاق از رَبَوَ
اشتقاق از رَببَ
اصل سوم « ضمُّ الشىء للشَّىء، و هو أيضاً مناسبٌ لما قبله»
ربّانی در نظر راغب اصفهانی
«ربّ» در کتاب التحقیق
جهات مختلف سوق الی الکمال
جمع بندی معنای لغوی تربیت
نظر مختار
پاورقی