واجب نفسی و غیری ، جلسه 16
خلاصه‌ی بحث گذشته
کلام محقق نائینی در صورتِ سوم
کلام محقق نائینی در «فوائد الأصول»؛ مبنای «التوسّط فی التنجيز»
رفع شبهه‌های محتمل
کلام صاحب کفایه در صورتِ سوم؛ تفصیل میان فعلیت تکلیفِ ذی‌المقدّمه و عدمِ آن
تحلیل صناعی و نسبت با اصول عملیه
کلام محقق نائینی در «أجود التقریرات»؛ حکمِ معلومِ بالاجمال و تفکیک در تنجّز
پاسخ به کلام صاحب کفایه
رفع توّهم
تعلیقه آقای خوئی؛ تعیین محل کلام کفایه و تفکیک از صورت سوم محلّ بحث
وجه فرق و نتیجه
فرض بحث محقق خراسانی؛ صورت اول در محاضرات
پاورقی
منابع
فروعی از کتاب الحج ، جلسه 7
خلاصه جلسه گذشته
بررسی ادله عدم وجوب عمره بر نائی غیر مستطیع بر حج
دلیل دوم: تقیید ادله وجوب عمره مفرده با برخی روایات
بررسی اطلاق روایت
تبیین مفهوم «دخلت العمرة فی الحج» بر اساس دیدگاه مرحوم فاضل لنکرانی
اشکال و جواب
مخالفت مرحوم آیت‌الله شاهرودی با مشهور
نقد حضرت استاد بر استدلال مرحوم شاهرودی
استدلال حضرت استاد بر عدم وجوب عمره مفرده در فرض مساله
پاورقی
منابع
واجب نفسی و غیری ، جلسه 24
خلاصه‌ی بحث گذشته
اشکال چهارم محقق خوئی بر تفسیر نخست محقق اصفهانی: لزومِ تعدّد عقاب در ترکِ جمیعِ اطراف
اشکال وحدت عقاب در تفسیر نخستِ مذهب دوم و نسبت آن با تسهیل امتثالی
تفسیر دوم در تحلیل واجب تخییری؛ غرضِ واحدِ نوعی و لزومِ «یجب الجمیع» به نحو ترخیصی
تعیین متعلق وجوب و فروض سه‌گانه
دفع اشکال: تفکیک ثبوت از اثبات
تعیین دقیق موضوع: تخییر شرعی در برابر تخییر عقلی
اشکال دوم محقق خوئی بر تفسیر دوم
پاسخ ثبوتی: امکان‌سنجیِ غرضِ واحد بی‌نیاز از دعوای علم غیب
اشکال سوم محقق خوئی: راهِ چهارمِ «جامعِ انتزاعی» به‌جای «وجوبِ جمیع»
اشکال چهارم محقق خوئی: بازگشت محذورِ تعددِ عقاب با فرضِ قبولِ جمیعِ مقدمات
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 60
خلاصه جلسه گذشته
دلیل شانزدهم: روایت اسحاق بن عمار
اشکالات مرحوم حائری در استدلال به روایت
اشکال اول
نقد اشکال اول
اشکال دوم
نقد اشکال دوم
اشکال سوم
نقد اشکال سوم
اشکال چهارم
نقد اشکال چهارم
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 49
خلاصه جلسه گذشته
اشکالات مرحوم حائری به استدلال به دلیل نهم
اشکال اول: تفسیر «هذا المقام» ناظر به ریاست عامه و امامیت کلیه الهی
توضیح «ان قلت»گ
توضیح «قلت»
ارزیابی اشکال اول
1.ظهور صدر دعا در مقام اقامه نماز جمعه
2. وجود تکلف در استظهار مرحوم حائری
اشکال دوم: ظهور دعا در اشکال امام (ع) در فرض نماز جمعه به عنوان امام و حاکم
ارزیابی اشکال دوم: ظهور مشار الیه هذا در منصب امام جمعه
پاورقی
منابع
واجب نفسی و غیری ، جلسه 21
خلاصه‌ی بحث گذشته
واجب تعیینی و تخییری
تحقق واجب تخییری و سه اشکال ثبوتی
1- تعلّق اراده به «أحدهما»
2- جواز ترکِ فرد با بدل و لزومِ تنقیحِ ثبوتی
3- امتثال، ثواب و عقاب
تخییر عقلی و شرعی
حقیقت واجب تخییری
نظریه نخست: الواجب ما یختاره المکلّف
اشکال نخست بر نظریهٔ «الواجب ما یختاره المکلّف»: مخالفت با ظهور ادلّه تخییر
اشکال دوم: ناسازگاری با قاعده اشتراک در تکلیف
نقدی بر اشکال دوم
اشکال سوم: تعلیقِ وجوب بر اختیار و نفیِ عصیان
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 43
خلاصه جلسه گذشته
جریان اصالة عدم الزیادة در برابر اخذ به قدر متیقّن
تقدیمِ اصالة عدم الزیادة بر اصالة عدم النقیصة
ارزیابی دیدگاه آیت‌الله خویی
احتمالات در مرجع قاعده اصالة عدم الزیاده
1. استصحاب عدم ازلی
2. اصل عقلائی تعبدی
3. اصل عقلائی بر مبنای عدم غفلت
دیدگاه برگزیده: تقدیم اصاله عدم الزیاده از باب حجیت ظن در موضوعات
اشکالات و پاسخ های مرحوم حائری در استظهار «الامام» از موثقه
اشکال: اراده امام معصوم از لفظ «الامام» در موثقه سماعه به قرینه روایات دیگر
پاسخ مرحوم حائری
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 55
خلاصه جلسه گذشته
جمع بندی دیدگاه برگزیده در دلیل دوازدهم
دلیل سیزدهم: روایات ترغیب اصحاب بر نماز جمعه
روایت اول: صحیحه زراره
روایت دوم: موثقه عبدالملک از امام باقر (ع)
استدلال به روایات در کلام مرحوم حائری
نقد استدلال در کلام مرحوم حائری
1. صدور روایت در مقام حفظ جان اصحاب از خطر حاکمان
2. مطلوبیت اجتماع مسلمانان در فرض حکومت جائر
دیدگاه برگزیده
پاورقی
منابع
واجب نفسی و غیری ، جلسه 13
خلاصه‌ی بحث گذشته
صورت دوم در کلام محقق نائینی: جریان سه‌گانه برائت
محور نخست: شک در تقیید متعلقِ صلاة به طهارت
محور دوم: شک در وجوبِ نفسیِ طهارت «قبل از وقت»
محور سوم: شک در وجوب وضوء برای متوضیء قبل الوقت
اشکال محقق خوئی بر محقق نائینی در صورت دوم
فرض نخست: نفسیّتِ محتملِ وضوء مقیّد به قبل‌الوقت
پاورقی
منابع