تعبدی و توصلی ، جلسه 77
خلاصهی بحث گذشته
نقد استناد به آیه «وما أمِروا إِلّا لیعبدوا الله» برای اثبات اصالة التعبدیة
تحلیل مفهوم عبادت در آیه شریفه
نقد تقسیم عبادت در آیه به تعبدی و توصلی
لزوم تخصیص اکثر در تمسک به آیه برای اثبات اصالة التعبدیة
استدلال به آیه "اطیعوا الله و اطیعوا الرسول" برای اصالة التعبدیة
نقد استدلال به آیه
تحلیل مفهوم امتثال
تحلیل اطیعوا الله در مقابل مخالفت
تحلیل امر «اطیعوا الله» بهعنوان امر ارشادی
استدلال به روایات «إنما الأعمال بالنیات» برای اثبات اصالة التعبدیة
نقد استدلال
تحلیل احتمالات شیخ انصاری در رابطه با روایات «لا عمل إلا بالنیة»
احتمال اول: تقدیر کلمه «صحیحاً»
احتمال دوم: نیت به معنای اصل عمل
احتمال سوم: نیت به معنای قصد قربت در ثواب
پذیرش احتمال دوم و نقد دیگر احتمالات
پاورقی
منابع
مواسعه و مضایقه ، جلسه 30
خلاصه جلسه گذشته
دلیل سوم مواسعه: ادله خاصه
دسته اول ادله خاصه
اطلاق اخبار الحائض و النفساء
وجه خصوصیت روایات حائض در کلام مرحوم شیخ
اشکال مرحوم شیخ در استدلال به دسته اول ادله خاصه بر مواسعه
نظر استاد نسبت به استدلال بر دسته اول ادله خاصه
پاورقی
منابع
اوامر ، جلسه 64
خلاصۀ بحث گذشته
بررسی مسئلهی جبر و اختیار از دیدگاه محقق اصفهانی
تحلیل مسئلهی جبر و اختیار و بررسی اشکال محقق اصفهانی
تحلیل ملاک اختیار و نقد نظریه جبر از دیدگاه محقق اصفهانی
نقد مفهوم اختیار در افعال الهی
تفاوت وجوب اراده در خداوند و انسان
پاسخ محقق اصفهانی به اشکال جبر
1. تعیین شاخص فعل اختیاری
2. نقد شبههی جبر با استناد به افعال الهی
3. وجوب بالغیر اراده و تأثیر آن در اختیار
4. تحلیل دقیق فعل اختیاری
5. نقد دیدگاه عوامانه دربارهی اختیار
جمعبندی و نتیجهگیری
پاورقی
منابع
صلاة القضاء ، جلسه 68
بررسی ذیل مسئله پنجم
مسئله ششم تحریر الوسیله
دیدگاه فقها در مسئله
ادله دیدگاه اول: تخییر
دلیل اول
دیدگاه مرحوم حکیم
دیدگاه محقق خویی
ارزیابی
صلاة القضاء ، جلسه 74
خلاصه بحث گذشته
بررسی پرداخت یک مدّ بدل قضای نوافل یوم و لیله
جمعبندی و دیدگاه برگزیده
بررسی استحباب قضای نوافل بر شخص بیمار
روایت اول
روایت دوم
دیدگاه مرحوم حکیم
ارزیابی
جمعبندی
بررسی زمان قضای نوافل
صلاة القضاء ، جلسه 22
خلاصه بحث گذشته
بررسی شمول «لاتعاد» نسبت به جاهل
دیدگاه محقق نائینی
موانع شمول «لاتعاد» نسبت به جاهل
مانع اول
پاسخ محقق خویی
ارزیابی پاسخ محقق خویی
پاسخ والد معظَّم
تبیین پاسخ والد معظَّم
دیدگاه برگزیده
صلاة القضاء ، جلسه 70
خلاصه بحث گذشته
نکته
دیدگاه برگزیده
دلیل دوم تخییر
اشکال محقق خویی
ارزیابی اشکال
دلیل سوم تخییر: استصحاب
اشکالات محقق همدانی بر دلیل سوم
اشکال اول
اشکال دوم
تعبدی و توصلی ، جلسه 23
خلاصهی بحث گذشته
وجهی دیگر برای استحاله: لزوم تقدّم المتأخّر بالطبع
اشکال محقّق اصفهانی بر این وجه
پاورقی
منابع
اوامر ، جلسه 69
خلاصۀ بحث گذشته
پاسخ میرداماد به اشکال در ارادی بودن اراده
تحلیل اعتباری اراده و پاسخ به اشکال تسلسل
الف) تحلیل عقل و عدم تحقق واقعی ارادههای متعدد
ب) وحدت اراده در عالم نفس
ج) دو ویژگی دیگر اراده: اجمالی و اجماعی
تحلیل اجمال و تفصیل در اراده از دیدگاه میرداماد
تمایز میان اراده و شوق در نظریهی میرداماد
نتیجهگیری
شوق اجمالی و شوق اجماعی
حقیقت اراده و ارتباط آن با ارادهی الهی
تحلیل نهایی نظریهی میرداماد دربارهی مسئلهی تسلسل در اراده
1. وجود یک شوق واحد و عدم تعدد واقعی ارادهها
2. تفکیک میان شوق اجمالی و شوق تفصیلی
3. تحلیل عقلی و ماهیت اعتباری ارادههای متعدد
4. تمایز میان بینهایت واقعی و بینهایت ذهنی
پاورقی
منابع