مرة و تکرار ، جلسه 14
خلاصهی بحث گذشته
مبنای محقق نائینی در ارجاع قضایای شرعیه به قضایای حقیقیه و شرطیه
این بود تبیین اصل مبنای محقق نائینی (قدّس سرّه).
مناقشه محقق عراقی بر مبنای محقق نائینی
تمایز میان اعراض خارجیه و صفات ذهنیه
تفکیک میان فعلیت و فاعلیتِ اراده
نظریهٔ محقق خویی: دو ضابطهٔ «ظهور عرفی» و «حکم عقل» در تشخیص مفروضالوجود بودن قید
اشکال محقق خویی بر محقق نائینی در مثال «لا تشرب الخمر»
مناقشه بر مبنای محقق خویی
مناقشه امام خمینی بر اصل رجوع قضیه حقیقیه به قضیه شرطیه
محور اول: هر دو قضیه - حقیقیه و خارجیه - «بتّی» و قطعیاند، نه شرطی
محور دوم: برهان ثبوت لوازم ماهیت
پاورقی
منابع
مرة و تکرار ، جلسه 13
خلاصهی بحث گذشته
مبنای میرزای نائینی در بازگشت قضایا به قضایای شرطیه و مناقشه امام خمینی بر آن
نظریه خطابات قانونیه امام خمینی در برابر نظریه قضایای حقیقیه محقق نائینی
اهمیت علمی نظریه خطابات قانونیه در میراث اصولی امام خمینی
نظریه «الإسلام هو الحکومة»؛ مهمترین ابتکار علمی امام خمینی
آثار فقهی-سیاسی نظریه «الإسلام هو الحکومة»
ثمرات سیاسی نظریه و اصل تزاحمناپذیری احکام اولیه با حفظ نظام اسلامی
مستند روایی نظریه «الإسلام هو الحکومة»
پاورقی
منابع
مرة و تکرار ، جلسه 12
خلاصهی بحث گذشته
تقریر نظریه شهید صدر در ضابطهمندی انحلال: تفکیک موضوع از متعلق بر پایه مفروضالوجود بودن
رجوع قضایای شرعیه به قضیه شرطیه نسبت به موضوع، و امتناع آن نسبت به متعلق و محمول
نتایج مترتب بر رجوع موضوع به قضیه شرطیه: ضابطه نهایی انحلال و عدم انحلال
پیوند ضابطه جدید با مسئله بدلیت و شمولیت اطلاق
خاستگاه نظریه در کلام محقق نائینی: رجوع قضیه حقیقیه به قضیه شرطیه، و نقد امام خمینی بر این مبنا
نقد لزوم تعدد وجوب حج بر اثر رجوع موضوع به قضیه شرطیه، و پاسخ آن بر پایه سقوط تکلیف به امتثال
شاهد «أقیموا الصلاة» و استظهار عرفی بر عدم رجوع موضوع به قضیه شرطیه
پاورقی
منابع
مرة و تکرار ، جلسه 11
خلاصهی بحث گذشته
مناقشه در استدلال محقق خویی به اصالة الاطلاق
تنقیح مبنای اصل عملی و دفع توهّم شکّ در محصَّل
تذکّری بر عبارت محقق خویی در «محاضرات»
نتیجه نهایی
نظریهٔ شهید صدر: نفی دلالت وضعی صیغهٔ امر بر مرّه و تکرار
ضابطهٔ نوعی انحلال در مدلول اطلاقی امر (تمایز متعلَّق از موضوع)
پاورقی
منابع
مرة و تکرار ، جلسه 10
خلاصهی بحث گذشته
جمعبندی نقد کلام امام و اشکال تکمیلی بر استدراک
مبنای مختار: بطلان قیاس تشریع به تکوین، اعتباری بودن تشریع و امکان تعلق اراده واحد به مرادات متعدد
نظریه آیتالله خویی: انحلال در احکام تحریمیه و وجوبیه
نظر آیتالله خویی در دلالت ماده و هیئت بر مرّه و تکرار و حکم فقد قرینه
اصل لفظی (اصالة الاطلاق) و اصل عملی (برائت) در کلام آیتالله خویی
تعلیقه بر کلام آیتالله خویی: منشأ انحلال، و نقد اصل لفظی
منشأ انحلال و عدم انحلال
نقد اصل لفظی (اصالة الاطلاق)
پذیرش اصل عملی و بیان وجه آن
پاورقی
منابع
مرة و تکرار ، جلسه 9
خلاصهی بحث گذشته
استثنای مبنای محقق حائری بر برهان امام، و بحث از نسبت تشریع و تکوین
سه وجه امام خمینی در ابطال قیاس تشریع به تکوین
وجه نخست: تقدم رتبی مراد بر اراده
وجه دوم: عدم تداخل اسباب در تکوین در برابر امکان تداخل آن در تشریع
وجه سوم: امکان انفکاک معلول از علت در تشریع، برخلاف تکوین
مناقشه بر کلام امام خمینی: تفکیک لغویت از استحاله، و امکان وحدت اراده با تعدد مراد
جمعبندی نزاع مرّه و تکرار در هیئت
پاورقی
منابع
مرة و تکرار ، جلسه 8
خلاصهی بحث گذشته
نظریه صاحب فصول: اختصاص نزاع به هیئت
مناقشه محقق خراسانی
دفاع امام خمینی از صاحب فصول
نتیجهگیری
مناقشه آیتالله تبریزی بر استدلال امام خمینی
نقدی بر مناقشه مرحوم تبریزی
دعوای مبتکرانه امام خمینی در عدم معقولیت نزاع مرّه و تکرار در هیئت
احتمال نخست: وضع هیئت برای بعث
احتمال دوم: وضع هیئت برای طلب الایجاد
استثنای محتمل بر برهان امام خمینی
منابع
مرة و تکرار ، جلسه 7
خلاصهی بحث گذشته
ادعای صاحب فصول در اختصاص نزاع به هیئت، و نقد محقق خراسانی بر آن
اشکال امام خمینی بر آخوند در دفاع از صاحب فصول
اشکال امام خمینی بر صاحب فصول
بررسی احتمال نخست: برهان استحالهی تعدد ارادهی تأسیسی نسبت به مراد واحد
بررسی احتمال دوم: برهان امتناع تقیید معنای حرفی
جمعبندی: عدم معقولیت نزاع در هیئت بر هر دو مبنا
پاورقی
منابع