مواسعه و مضایقه ، جلسه 69
خلاصه جلسه گذشته
نظر استاد در معنای لام در آیه «اقم الصلاه لذکری»
بررسی روایات در تفسیر آیه «اقم الصلاه لذکری»
اشکالات شیخ انصاری به استدلال به روایت زراره در اثبات قول به مضایقه
اشکال اول: قضا شدن نماز پیامبر بر اثر خواب
اشکال دوم: تقدم اذان، اقامه و نافله بر قضای نماز صبح
اشکال سوم: تغییر مکان برای قضای نماز
اشکالات مرحوم حکیم بر استدلال به روایت زراره بر قول به مضایقه
اشکال اول: فوریت در قضای نماز و نقد نظر اهل مضایقه
اشکال دوم: نقد دیدگاه قید بودن «إذا ذکرها» برای وجوب
اشکال سوم: تفسیر «إذا ذکرها» به شرط فعلیت و تنجز
نظر حضرت استاد پیرامون استدلال به روایت زراره
پاورقی
منابع
مواسعه و مضایقه ، جلسه 31
خلاصه جلسه گذشته
استدلال به روایتی از اصل حلبی
اشکالات مرحوم شیخ به استدلال به این روایت
اشکال اول: مناقشه در استظهار از عبارت «علی کل حال»
اشکال دوم: مناقشه در استظهار از عبارت «متی احب»
اشکال سوم: مناقشه سندی به روایت
نقد استاد بر اشکالات مرحوم شیخ
پاورقی
منابع
مواسعه و مضایقه ، جلسه 43
خلاصه جلسه گذشته
سرایت اجمال تعلیل به معلَّل در روایت
عدم توانایی روایت حسن صیقل در رفع اجمال روایت علی بن جعفر
دیدگاه صاحب جواهر در برداشت استحباب از تعلیل
نظر استاد نسبت به روایت علی بن جعفر
اختصاص ضابطه به نمازهای فریضه
حمل صدر روایت بر تقیه
استدلال به مواسعه با روایت علی بن جعفر
جمع بندی نظر استاد
منابع
مواسعه و مضایقه ، جلسه 66
خلاصه جلسات گذشته
دلیل پنجم بر اثبات مواسعه: قاعده لا حرج
کلام صاحب جواهر در استدلال به قاعده لا حرج
مرحله اول: حرج عظیم
مرحله دوم: حرج کمتر اما ناسازگار با لطف الهی
مرحله سوم: مصلحت در عدم فوریت قضای نماز
کلام مرحوم شیخ در نقد «قاعده لا حرج» بر اثبات مواسعه
اشکال اول: عدم کثرت موارد در استفاده از قاعده لاحرج در کشف حکم کلی
اشکال دوم: منافات مواسعه با امتنانی بودن جریان «قاعده لاحرج»
بررسی اثبات مواسعه بوسیله «قاعده لاحرج» بضمیمه اجماع مرکب توسط شیخ انصاری
استدلال به نفی ترتیب بین فائته و حاضره در استدلال به «لاحرج»
نظر حضرت استاد در استدلال به «قاعده لاحرج» بر مواسعه
لحاظ مصلحت نوعیه در تشریع احکام
پاورقی
منابع
مواسعه و مضایقه ، جلسه 65
خلاصه جلسات گذشته
سیره متشرعه به عنوان دلیل حکم شرعی
تعریف سیره متشرعه دربیان حضرت استاد
شرایط اعتبار سیره در استنباط احکام
1. منشأ شرعی داشتن
2. عدم نشأت گیری از عقل و دلیل خاص
3. نفی احتمال تبانی، اشتباه و غفلت
4. در مرأی و منظر معصوم بودن
ملاک حجیت سیره متشرعه
چگونگی مواجهه فقها با سیره متشرعه
نظر حضرت استاد در مورد حجیت سیره متشرعه بر مواسعه
نظر حضرت استاد در مورد تحقق اجماع بر مواسعه
پاورقی
منابع
تعبدی و توصلی ، جلسه 53
خلاصهی بحث گذشته
اشکال محقق اصفهانی بر مرحوم آخوند بنا بر شق دوم
بیان چهار مقدمه
حاصل اشکال
بیان محقق اصفهانی به عنوان نقدی بر نظریهی حق الطاعة
بررسی اشکال محقق اصفهانی
پاورقی
منابع
اوامر ، جلسه 76
خلاصۀ بحث گذشته
امر بین الامرین؛ راهی میان جبر و تفویض
عقل و ضرورت راه سوم
جایگاه روایات در تأیید این حکم عقلی
مقایسهی دیدگاه امام خمینی و آیتالله خویی دربارهی امر بین الامرین
روایات مرتبط با امر بین الامرین
صحیحه یونس بن عبدالرحمن از صادقین (علیهما السلام)
روایت حریز از امام صادق (ع)
روایت حسن بن علی بن وشا از امام رضا (ع)
جمعبندی و تحلیل روایات
سنجش دو دیدگاه با توجه روایات
دیدگاه امام خمینی
فصل في بيان المذهب الحقّ
نظریه استقلال و ربطی بودن موجودات
نقش فاعلهای امکانی در جهان
نتیجه نهایی دیدگاه امام خمینی
استناد دوگانهی فعل؛ نه جبر، نه تفویض
برهان اصلی امام خمینی (ره) بر امر بین الامرین
استناد به آیات قرآن بر امر بین الامرین
حقیقت امر بین الامرین و توارد دو اراده
پاورقی
منابع
مواسعه و مضایقه ، جلسه 58
خلاصه جلسه گذشته
تبیین آیه 52 سوره حج درباره القائات شیطانی
احتملات در تفسیر آیه
احتمال اول: القائات شیطان به نفس پیامبران
نقد و بررسی احتمال اول
احتمال دوم: القاء شیطان به معنای انحرافات دشمنان پیامبران
نقد و بررسی احتمال دوم
احتمال سوم: تمنی به معنای تقدیر متناسب هر فرد
جمع بندی
پاورقی
منابع
تعبدی و توصلی ، جلسه 58
خلاصهی بحث گذشته
محذور دور در سایر دواعی از منظر محقق نائینی
عدم امکان اخذ قصد جامع از منظر محقق نائینی
نظریهای برای انکار مقاصد الشریعه
پاورقی
منابع