مواسعه و مضایقه ، جلسه 66
خلاصه جلسات گذشته
دلیل پنجم بر اثبات مواسعه: قاعده لا حرج
کلام صاحب جواهر در استدلال به قاعده لا حرج
مرحله اول: حرج عظیم
مرحله دوم: حرج کمتر اما ناسازگار با لطف الهی
مرحله سوم: مصلحت در عدم فوریت قضای نماز
کلام مرحوم شیخ در نقد «قاعده لا حرج» بر اثبات مواسعه
اشکال اول: عدم کثرت موارد در استفاده از قاعده لاحرج در کشف حکم کلی
اشکال دوم: منافات مواسعه با امتنانی بودن جریان «قاعده لاحرج»
بررسی اثبات مواسعه بوسیله «قاعده لاحرج» بضمیمه اجماع مرکب توسط شیخ انصاری
استدلال به نفی ترتیب بین فائته و حاضره در استدلال به «لاحرج»
نظر حضرت استاد در استدلال به «قاعده لاحرج» بر مواسعه
لحاظ مصلحت نوعیه در تشریع احکام
پاورقی
منابع
تعبدی و توصلی ، جلسه 45
خلاصه‌ی بحث گذشته
جواب محقق بروجردی از استحاله‌ی محرکیة شیء إلی محرکیة نفسه
اشکال اول بر نظریه‌ی محقق بروجردی و جواب ایشان
اشکال دوم بر نظریه‌ی محقق بروجردی و جواب ایشان
پاورقی
منابع
تعبدی و توصلی ، جلسه 63
خلاصه‌ی بحث گذشته
قول شیخ انصاری در اثبات توصّلیت از طریق اصل لفظی
نقد مرحوم آخوند بر مرحوم شیخ
نقد محقق نائینی بر مرحوم شیخ
اشکال بر محقق نائینی
رابطه‌ی اطلاق و تقیید از منظر محقق نائینی
پاورقی
منابع
تعبدی و توصلی ، جلسه 73
خلاصه‌ی بحث گذشته
بررسی تقریر اول: دلیل عقلی بر اصالة التعبدیة
بررسی تقریر دوم: تحلیل حقیقت امر و اقتضای محرّکیت
اشکالات محقق نائینی بر تقریر دوم و نقد استدلال به محرّکیت امر
اشکال مرحوم حلی به محقق نائینی
تقریر محقق کلباسی از ماهیت امر و پاسخ به اشکال تقدم الشیء علی نفسه
استناد به اطلاق و طبیعت امر
عنایت زائده در افعال توصلی و تعبدی؛ تحلیلی از مرحوم حلی
مثال تطبیقی: طواف با ماشین و اراده فاعل
تفکیک میان اراده و داعویت امر؛ تحلیل نهایی مرحوم حلی
پاورقی
منابع
اوامر ، جلسه 76
خلاصۀ بحث گذشته
امر بین الامرین؛ راهی میان جبر و تفویض
عقل و ضرورت راه سوم
جایگاه روایات در تأیید این حکم عقلی
مقایسه‌ی دیدگاه امام خمینی و آیت‌الله خویی درباره‌ی امر بین الامرین
روایات مرتبط با امر بین الامرین
صحیحه یونس بن عبدالرحمن از صادقین (علیهما السلام)
روایت حریز از امام صادق (ع)
روایت حسن بن علی بن وشا از امام رضا (ع)
جمع‌بندی و تحلیل روایات
سنجش دو دیدگاه با توجه روایات
دیدگاه امام خمینی
فصل في بيان المذهب الحقّ
نظریه استقلال و ربطی بودن موجودات
نقش فاعل‌های امکانی در جهان
نتیجه نهایی دیدگاه امام خمینی
استناد دوگانه‌ی فعل؛ نه جبر، نه تفویض
برهان اصلی امام خمینی (ره) بر امر بین الامرین
استناد به آیات قرآن بر امر بین الامرین
حقیقت امر بین الامرین و توارد دو اراده
پاورقی
منابع
تعبدی و توصلی ، جلسه 50
خلاصه‌ی بحث گذشته
نقد کلام محقق اصفهانی
اشکال مبنایی محقق عراقی بر مرحوم آخوند
پاورقی
منابع
مواسعه و مضایقه ، جلسه 43
خلاصه جلسه گذشته
سرایت اجمال تعلیل به معلَّل در روایت
عدم توانایی روایت حسن صیقل در رفع اجمال روایت علی بن جعفر
دیدگاه صاحب جواهر در برداشت استحباب از تعلیل
نظر استاد نسبت به روایت علی بن جعفر
اختصاص ضابطه به نمازهای فریضه
حمل صدر روایت بر تقیه
استدلال به مواسعه با روایت علی بن جعفر
جمع بندی نظر استاد
منابع
مواسعه و مضایقه ، جلسه 31
خلاصه جلسه گذشته
استدلال به روایتی از اصل حلبی
اشکالات مرحوم شیخ به استدلال به این روایت
اشکال اول: مناقشه در استظهار از عبارت «علی کل حال»
اشکال دوم: مناقشه در استظهار از عبارت «متی احب»
اشکال سوم: مناقشه سندی به روایت
نقد استاد بر اشکالات مرحوم شیخ
پاورقی
منابع
مواسعه و مضایقه ، جلسه 58
خلاصه جلسه گذشته
تبیین آیه 52 سوره حج درباره القائات شیطانی
احتملات در تفسیر آیه
احتمال اول: القائات شیطان به نفس پیامبران
نقد و بررسی احتمال اول
احتمال دوم: القاء شیطان به معنای انحرافات دشمنان پیامبران
نقد و بررسی احتمال دوم
احتمال سوم: تمنی به معنای تقدیر متناسب هر فرد
جمع بندی
پاورقی
منابع